Book description

Ushbu monografiya bioetika fanining dolzarb muammolarini chuqur ilmiy jihatdan tadqiq etadi va inson manfaatlarining huquqiy asoslari hamda ijtimoiy-falsafiy tahliliga bag‘ishlangan. Monografiyada bioetikaning falsafiy ildizlari (utilitarizm, deontologiya, huquqiy normativizm), inson manfaatlari tushunchasining huquqiy va axloqiy ta’riflari, xalqaro huquqiy hujjatlar (BMTning Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, UNESCOning Bioetika va inson huquqlari bo‘yicha universal deklaratsiyasi, Yevropa Kengashining Oviedo konvensiyasi) va O‘zbekiston milliy qonunchiligi (Konstitutsiya, “Fuqarolarning sog‘lig‘ini saqlash to‘g‘risida”gi qonun, klinik tadqiqotlar va transplantatsiya qonunlari) batafsil tahlil qilinadi. Sharq va G‘arb falsafasi qiyosiy tahlili (islomiy etika – rahmah va hifz an-nafs tamoyillari, konfutsiylik – ren, xiao va he tamoyillari hamda G‘arbning avtonomiya va adolat tamoyillari) bioetika qarorlarida madaniy plyuralizm zarurligini ochib beradi. Monografiyada klinik tajribalar, bemor huquqlari, ekologik va biotexnologik muammolar, COVID-19 pandemiyasi sharoitidagi global hamkorlik va kelajak istiqbollari (sun’iy intellekt, genomika, sintetik biologiya, transgumanizm) kabi amaliy masalalar ham ko‘rib chiqilgan.
Asosiy maqsad – inson manfaatlarini (qadr-qimmat, avtonomiya, adolat, farovonlik) bioetik qarorlarda ustuvor qo‘yish, O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida milliy va xalqaro standartlarni uyg‘unlashtirish hamda bioetika ta’limi va siyosatini takomillashtirish bo‘yicha aniq takliflar berishdir. Monografiya tibbiyot mutaxassislari, huquqshunoslar, faylasuflar va siyosatchilar uchun ilmiy va amaliy qo‘llanma sifatida xizmat qiladi.